Στη σύγχρονη διοίκηση υπάρχει μια ισχυρή ηθική επιταγή, η διαφάνεια. Οι οργανισμοί καλούνται να είναι ανοικτοί, οι ηγέτες ειλικρινείς και η πληροφορία διαθέσιμη. Η διαφάνεια πράγματι αποτελεί θεμέλιο εμπιστοσύνης. Ωστόσο, η ηγεσία συχνά λειτουργεί σε ένα πιο σύνθετο πεδίο από ό,τι υποδηλώνει το σύνθημα «πες όλη την αλήθεια». Υπάρχουν στιγμές όπου η πλήρης και άμεση αποκάλυψη κάθε πληροφορίας δεν ενισχύει τη λειτουργία ενός οργανισμού αλλά την αποσταθεροποιεί.
Η σκόπιμη ασάφεια δεν είναι ψεύδος. Είναι η συνειδητή επιλογή του πότε και πώς αποκαλύπτεται η πληροφορία. Οι ηγέτες βρίσκονται συχνά αντιμέτωποι με δεδομένα ατελή, στρατηγικές που βρίσκονται ακόμη σε διαμόρφωση ή διαπραγματεύσεις που δεν έχουν ολοκληρωθεί. Σε αυτές τις συνθήκες, η πλήρης αποκάλυψη μπορεί να δημιουργήσει προσδοκίες που αργότερα θα διαψευστούν ή να εκθέσει τον οργανισμό σε πρόωρες αντιδράσεις.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα εμφανίζεται σε περιόδους στρατηγικού μετασχηματισμού. Όταν μια εταιρεία εξετάζει την πώληση ενός τμήματος ή τη μεταφορά δραστηριοτήτων σε άλλη αγορά, η πληροφορία αυτή είναι εξαιρετικά ευαίσθητη. Αν διαρρεύσει πρόωρα, μπορεί να προκαλέσει αποχωρήσεις στελεχών, ανασφάλεια στους εργαζομένους ή αντιδράσεις από πελάτες και προμηθευτές πριν ακόμη ολοκληρωθεί η αξιολόγηση των επιλογών. Ο ηγέτης συχνά επιλέγει να μιλήσει μόνο για την κατεύθυνση όπως για παράδειγμα για την ανάγκη «στρατηγικής εστίασης», χωρίς να αποκαλύπτει άμεσα όλες τις πιθανές αποφάσεις.
Η ίδια δυναμική εμφανίζεται και στην καινοτομία. Όταν μια διοίκηση διερευνά μια νέα τεχνολογία ή ένα νέο επιχειρηματικό μοντέλο, η υπερβολική σαφήνεια μπορεί να εγκλωβίσει τον οργανισμό σε πρόωρες δεσμεύσεις. Οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες συχνά χρησιμοποιούν σκόπιμα γενικές διατυπώσεις για μελλοντικές κατευθύνσεις, επιτρέποντας στην στρατηγική να εξελιχθεί χωρίς δημόσια πίεση.
Υπάρχει επίσης μια λιγότερο προφανής λειτουργία της ασάφειας. Η δημιουργία χώρου για συλλογική σκέψη. Όταν ο ηγέτης παρουσιάζει μια κατεύθυνση με απόλυτη βεβαιότητα και λεπτομέρεια, συχνά περιορίζει την πρωτοβουλία των στελεχών. Αντίθετα, μια ελεγχόμενη γενίκευση, μια κατεύθυνση που αφήνει περιθώρια ερμηνείας, επιτρέπει σε διαφορετικές ομάδες να συμβάλουν δημιουργικά στη διαμόρφωση της τελικής λύσης.
Η ασάφεια, όμως, είναι επικίνδυνη όταν χρησιμοποιείται ως κάλυψη για έλλειψη στρατηγικής ή για αποφυγή ευθύνης. Υπάρχει σαφής διαφορά μεταξύ της στρατηγικής σιωπής και της διοικητικής αδράνειας. Ο ώριμος ηγέτης γνωρίζει ότι η ασάφεια πρέπει να είναι προσωρινή και λειτουργική. Δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη σαφή απόφαση όταν αυτή καταστεί αναγκαία.
Σε αυτό το σημείο εμφανίζεται και η ηθική διάσταση. Η σκόπιμη ασάφεια δεν πρέπει να υπονομεύει την εμπιστοσύνη. Οι εργαζόμενοι και οι συνεργάτες μπορεί να μην γνωρίζουν κάθε λεπτομέρεια, αλλά πρέπει να αισθάνονται ότι η διοίκηση ενεργεί με συνέπεια και σκοπό. Όταν η αλήθεια αποκαλύπτεται σταδιακά, ο οργανισμός πρέπει να μπορεί να αναγνωρίσει τη λογική της διαδικασίας.
Τελικά, η ηγεσία δεν είναι μόνο η τέχνη του να μιλάς καθαρά. Είναι και η τέχνη του να γνωρίζεις πότε η υπερβολική σαφήνεια γίνεται πρόωρη δέσμευση. Η πλήρης αλήθεια είναι απαραίτητη για την εμπιστοσύνη. Αλλά η ταυτόχρονη αποκάλυψη όλων των αληθειών δεν είναι πάντα απαραίτητη για την ηγεσία.
Οι μεγάλοι ηγέτες δεν διαχειρίζονται μόνο τις αποφάσεις. Διαχειρίζονται και τον χρόνο της πληροφορίας.
Βιβλιογραφία
- Eisenberg, E. M. (1984). Ambiguity as Strategy in Organizational Communication. Communication Monographs.
- Mintzberg, H. (2009). Managing. Berrett-Koehler.
- Schein, E. H. (2010). Organizational Culture and Leadership. Jossey-Bass.
- Heifetz, R., Grashow, A., & Linsky, M. (2009). The Practice of Adaptive Leadership. Harvard Business Press.
- Pfeffer, J. (2010). Power: Why Some People Have It—and Others Don’t. HarperBusiness.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου