Υπάρχει ένας ρομαντικός μύθος γύρω από την επιχειρηματικότητα, ότι δηλαδή ο επιχειρηματίας είναι κυρίως αυτός που «βλέπει την ευκαιρία» πριν από τους άλλους. Σαν να αρκεί μια οξυδερκής στιγμή, μια καλή ιδέα, μια αγορά που αλλάζει, ένα κενό που κανείς δεν πρόσεξε. Όμως η αγορά είναι γεμάτη από ανθρώπους που είδαν ευκαιρίες. Ελάχιστοι όμως έχτισαν μηχανισμούς ικανούς ώστε να τις μετατρέψουν σε αξία.
Η ευκαιρία από μόνη της δεν παράγει τίποτα. Είναι απλώς μια πιθανότητα. Κάτι που μπορεί να συμβεί, αν βρεθεί ο σωστός τρόπος εκτέλεσης. Η πραγματική επιχειρηματικότητα αρχίζει όταν η παρατήρηση γίνεται σύστημα! 'Οταν δηλαδή η ιδέα μεταφράζεται σε προϊόν, το προϊόν σε διαδικασία, η διαδικασία σε εμπειρία πελάτη, η εμπειρία σε έσοδο, και το έσοδο σε επαναλαμβανόμενη ικανότητα.
Το να δεις ότι οι πελάτες δυσκολεύονται με μια διαδικασία δεν είναι ακόμη επιχείρηση! Είναι insight. Επιχείρηση γίνεται όταν φτιάξεις μηχανισμό που εντοπίζει το πρόβλημα, το λύνει με συνέπεια, το παραδίδει σε αποδεκτό κόστος, το υποστηρίζει μετά την πώληση και το βελτιώνει μέσα από δεδομένα. Εκεί κρίνεται η διαφορά ανάμεσα στον παρατηρητή και στον επιχειρηματία.
Γι’ αυτό πολλές καλές ιδέες αποτυγχάνουν. Δεν αποτυγχάνουν επειδή ήταν κακές. Αποτυγχάνουν επειδή έμειναν ιδέες. Δεν απέκτησαν μηχανισμό πωλήσεων, μηχανισμό υλοποίησης, μηχανισμό υποστήριξης, μηχανισμό μάθησης, μηχανισμό χρηματοδότησης. Ένα προϊόν χωρίς μηχανισμό είναι σαν μηχανή χωρίς μετάδοση κίνησης. Μπορεί να έχει δύναμη, αλλά δεν κινεί τίποτα.
Ας πάρουμε ένα απλό παράδειγμα. Η ιδέα «να παραδίδουμε φαγητό γρήγορα» δεν είναι καινοτομία από μόνη της. Υπήρχε για δεκαετίες. Αυτό που δημιούργησε αξία ήταν ο μηχανισμός! Πλατφόρμα, γεωεντοπισμός, δίκτυο διανομέων, αξιολογήσεις, πληρωμές, πρόβλεψη χρόνου, υποστήριξη, data. Το ίδιο ισχύει και στο B2B software. Δεν αρκεί να πεις «θα αυτοματοποιήσω μια διαδικασία». Πρέπει να έχεις τρόπο onboarding, παραμετροποίησης, integration, SLA, αλλαγών, reporting και εμπιστοσύνης.
Η επιχειρηματικότητα, λοιπόν, δεν είναι κυνηγητό ευκαιριών. Είναι αρχιτεκτονική μηχανισμών. Δεν είναι μόνο το «τι είδα». Είναι το «τι έχτισα ώστε αυτό που είδα να μπορεί να λειτουργεί χωρίς εμένα κάθε μέρα». Όσο περισσότερο μια επιχείρηση εξαρτάται από τον ηρωισμό του ιδρυτή, τόσο λιγότερο είναι επιχείρηση και τόσο περισσότερο είναι προσωπική υπερπροσπάθεια.
Η ώριμη επιχειρηματική σκέψη δεν ρωτά μόνο «πού υπάρχει ευκαιρία;». Ρωτά «ποιος μηχανισμός μπορεί να τη συλλάβει;». Πώς θα βρίσκουμε πελάτες; Πώς θα τους πείθουμε; Πώς θα παραδίδουμε αξία; Πώς θα μαθαίνουμε από τη χρήση; Πώς θα κλιμακώνουμε χωρίς να διαλυόμαστε; Πώς θα μειώνουμε την εξάρτηση από τύχη, ένστικτο και εξαιρέσεις;
Οι ευκαιρίες υπάρχουν παντού. Οι μηχανισμοί είναι σπάνιοι. Και γι’ αυτό η πραγματική επιχειρηματικότητα δεν βρίσκεται στη στιγμή της έμπνευσης. Βρίσκεται στη βαρετή, επίμονη, συστηματική δουλειά που κάνει μια ιδέα να επαναλαμβάνεται, να αντέχει, να μαθαίνει και τελικά να παράγει αξία χωρίς να χρειάζεται κάθε φορά να ξαναγεννιέται από την αρχή.
Βιβλιογραφία
- Blank, S. (2013). ‘Why the Lean Start-Up Changes Everything’, Harvard Business Review, 91(5), pp. 63–72.
- Drucker, P.F. (1985). Innovation and Entrepreneurship. New York: Harper & Row.
- Ries, E. (2011). The Lean Startup. New York: Crown Business.
- Teece, D.J. (2007). ‘Explicating dynamic capabilities’, Strategic Management Journal, 28(13), pp. 1319–1350.
- Timmons, J.A. and Spinelli, S. (2009). New Venture Creation. 8th edn. New York: McGraw-Hill.
