Οι περισσότερες startups δεν αποτυγχάνουν επειδή δεν είχαν καλή ιδέα. Αποτυγχάνουν επειδή προσπάθησαν να μετατρέψουν μια ιδέα σε επιχείρηση χωρίς να χτίσουν πρώτα τη δομή που θα μπορούσε να αντέξει την πολυπλοκότητα της πραγματικότητας. Η αγορά αγαπά να μιλά για inspiration, disruption και vision. Στην πράξη όμως, οι επιχειρήσεις δεν καταρρέουν συνήθως από έλλειψη δημιουργικότητας. Καταρρέουν από operational entropy.
Ένα μεγάλο μέρος του startup οικοσυστήματος έχει χτίσει μια σχεδόν ρομαντική εικόνα γύρω από τον founder. Έναν άνθρωπο που κινείται γρήγορα, “σπάει” κανόνες και αλλάζει αγορές μέσα από το πάθος του. Αυτό το αφήγημα λειτουργεί καλά στα podcasts και στις παρουσιάσεις επενδυτών. Όμως οι πραγματικές επιχειρήσεις λειτουργούν μέσα σε συστήματα όπως cash flows, dependencies, processes, regulation, ανθρώπους, ευθύνες, χρονικές καθυστερήσεις και συνεχείς ασυμμετρίες πληροφορίας.
Έχω δει ομάδες με εξαιρετικά προϊόντα να αποτυγχάνουν επειδή δεν μπορούσαν να πάρουν αποφάσεις χωρίς τον founder. Άλλες επειδή κάθε νέα λειτουργία δημιουργούσε μεγαλύτερο λειτουργικό χάος από την αξία που παρήγαγε. Και άλλες επειδή το scaling αποκάλυψε ότι δεν υπήρχε πραγματικό operational model πίσω από το product. Το software λειτουργούσε. Η επιχείρηση όχι.
Η δομή είναι αυτό που επιτρέπει σε μια ιδέα να επιβιώσει όταν χαθεί ο αρχικός ενθουσιασμός. Είναι ο τρόπος με τον οποίο ρέει η πληροφορία, λαμβάνονται οι αποφάσεις, επιλύονται οι συγκρούσεις και διατηρείται η συνοχή καθώς αυξάνεται η πολυπλοκότητα. Χωρίς δομή, κάθε ανάπτυξη μετατρέπεται σε επιταχυνόμενο χάος. Το scaling τότε δεν πολλαπλασιάζει την επιτυχία. Πολλαπλασιάζει τις αδυναμίες.
Αυτό φαίνεται έντονα στις τεχνολογικές startups. Πολλές ομάδες αφιερώνουν ατελείωτες ώρες στο architecture του προϊόντος, αλλά σχεδόν καθόλου χρόνο στο architecture της ίδιας της εταιρείας. Δεν σχεδιάζουν πώς θα λειτουργεί η λήψη αποφάσεων, πώς θα μεταφέρεται η γνώση, πώς θα αποφεύγεται η εξάρτηση από συγκεκριμένα άτομα ή πώς θα παραμένει σταθερή η ποιότητα καθώς μεγαλώνει η ομάδα. Στην ουσία, προσπαθούν να χτίσουν scalable technology πάνω σε non-scalable organizations.
Το παράδοξο είναι ότι οι πιο επιτυχημένες επιχειρήσεις σπάνια φαίνονται χαοτικές εσωτερικά. Αντιθέτως, λειτουργούν με πειθαρχία. Η Amazon δεν κέρδισε μόνο επειδή είχε καλή ιδέα. Η Toyota δεν κυριάρχησε μόνο λόγω προϊόντος. Πίσω από αυτές υπήρχαν μηχανισμοί, αρχές λειτουργίας και δομές που μπορούσαν να αντέξουν πίεση, χρόνο και ανάπτυξη.
Η επιχειρηματικότητα τελικά δεν είναι μόνο η ικανότητα να φανταστείς κάτι νέο. Είναι η ικανότητα να σχεδιάσεις ένα σύστημα που μπορεί να επιβιώσει μέσα στην αβεβαιότητα. Και αυτό απαιτεί κάτι πολύ πιο δύσκολο από έμπνευση. Απαιτεί αρχιτεκτονική σκέψη.
Βιβλιογραφία:
- Eric Ries — The Lean Startup
- Steve Blank — The Four Steps to the Epiphany
- Peter Senge — The Fifth Discipline
- Ben Horowitz — The Hard Thing About Hard Things
- Geoffrey West — Scale
- Henry Mintzberg — Structure in Fives
- Nassim Nicholas Taleb — Antifragile
- Clayton Christensen — The Innovator’s Dilemma
