Για περισσότερο από έναν αιώνα, οι επιχειρήσεις οργανώθηκαν γύρω από μια σχετικά σταθερή αρχή, τη διαίρεση της εργασίας. Δημιουργήσαμε τμήματα, ορίσαμε ρόλους, σχεδιάσαμε ιεραρχίες και οργανόγραμμα. Marketing, Operations, Finance, HR, IT. Η λογική ήταν απλή. Κάθε ομάδα να βελτιστοποιεί το δικό της κομμάτι και η συνολική απόδοση να προκύπτει ως άθροισμα των επιμέρους βελτιστοποιήσεων.
Το μοντέλο αυτό υπήρξε εξαιρετικά αποτελεσματικό για τον βιομηχανικό και μεταβιομηχανικό κόσμο. Όμως σήμερα αρχίζει να εμφανίζει ένα θεμελιώδες πρόβλημα! Ο κόσμος κινείται γρηγορότερα από τη δομή που χρησιμοποιούμε για να τον διαχειριστούμε.
Οι περισσότερες επιχειρήσεις πλέον δεν πάσχουν από έλλειψη δεδομένων ούτε από έλλειψη τεχνολογίας. Πάσχουν από καθυστέρηση λήψης αποφάσεων. Η πληροφορία υπάρχει, αλλά απαιτείται να διασχίσει οργανωτικά σύνορα. Η απόφαση εξαρτάται από πολλαπλές εγκρίσεις. Η εκτέλεση κατακερματίζεται σε διαφορετικά συστήματα. Και εν τέλει το αποτέλεσμα είναι ένα παράδοξο. Οργανισμοί με τεράστια ψηφιακή ωριμότητα να λειτουργούν τελικά με ρυθμούς διοικητικής γραφειοκρατίας.
Εδώ λοιπόν, εμφανίζεται μια διαφορετική ιδέα! 'Ισως η βασική μονάδα οργάνωσης του μέλλοντος να μην είναι το department αλλά το cognitive system.
Με τον όρο cognitive system δεν εννοώ μια επιχείρηση που αντικαθιστά ανθρώπους με τεχνητή νοημοσύνη. Εννοώ έναν οργανισμό που σχεδιάζεται γύρω από τη συνεχή ροή δεδομένων, την παραγωγή γνώσης, τη λήψη αποφάσεων και τη δυναμική ανακατανομή ενεργειών. Έναν οργανισμό όπου η πληροφορία δεν ανεβαίνει και κατεβαίνει ιεραρχικά, αλλά ενεργοποιεί διαδικασίες σχεδόν σε πραγματικό χρόνο.
Σήμερα ήδη βλέπουμε πρώιμες μορφές αυτής της μετάβασης. Μια σύγχρονη πλατφόρμα ηλεκτρονικού εμπορίου μπορεί να αλλάζει τιμές, να αναπροσαρμόζει αποθέματα, να προβλέπει ζήτηση και να μεταβάλει καμπάνιες χωρίς να προηγηθεί συνάντηση πέντε διευθύνσεων. Στην πράξη, λειτουργεί περισσότερο ως μηχανισμός λήψης αποφάσεων παρά ως κλασική οργανωτική δομή.
Το ενδιαφέρον είναι ότι αυτή η μετάβαση δεν είναι τεχνολογικό γεγονός. Είναι στρατηγικό γεγονός!
Για δεκαετίες θεωρούσαμε ότι το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα προέρχεται από κεφάλαιο, προϊόν ή ανθρώπους. Όλο και περισσότερο φαίνεται ότι θα προέρχεται από την αρχιτεκτονική αποφάσεων. Από το πόσο γρήγορα ένας οργανισμός μετατρέπει δεδομένα σε πράξη χωρίς να χάνει συνοχή και έλεγχο.
Αυτό αλλάζει και τον ρόλο της διοίκησης. Ο manager δεν θα είναι μόνο συντονιστής ανθρώπων. Θα γίνεται σχεδιαστής πλαισίων απόφασης. Θα πρέπει να κατανοεί όχι μόνο διαδικασίες αλλά και feedback loops, ποιότητα δεδομένων, governance, αλγοριθμικούς περιορισμούς και συμπεριφορικές συνέπειες.
Η μεγαλύτερη πρόκληση δεν θα είναι η υιοθέτηση AI. Θα είναι η αποδοχή ότι η οργανωτική μονάδα που γνωρίζουμε ίσως δεν είναι πλέον η καταλληλότερη.
Όπως οι γραμμές παραγωγής δεν εξαφανίστηκαν αλλά επανασχεδιάστηκαν από την αυτοματοποίηση, έτσι και τα departments πιθανόν δεν θα εξαφανιστούν. Θα χάσουν όμως τον πρωταγωνιστικό τους ρόλο.
Οι επιχειρήσεις του μέλλοντος δεν θα διακρίνονται από το πόσα τμήματα διαθέτουν ούτε από το μέγεθος των οργανογραμμάτων τους. Θα διακρίνονται από το πόσο γρήγορα μαθαίνουν, αποφασίζουν και προσαρμόζονται.
Γιατί τελικά οι οργανισμοί δεν ανταγωνίζονται με προϊόντα.
Ανταγωνίζονται με τα συστήματα σκέψης που έχουν ενσωματώσει.
Βιβλιογραφία
- The Age of AI (2021); The Age of AI: And Our Human Future. New York: Little, Brown and Company.
- Competing in the Age of AI (2020); Competing in the Age of AI: Strategy and Leadership When Algorithms and Networks Run the World. Boston: Harvard Business Review Press.
- The Fifth Discipline (2006); The Fifth Discipline: The Art and Practice of the Learning Organization. Revised Edition. New York: Doubleday.
- Team of Teams (2015); Team of Teams: New Rules of Engagement for a Complex World. New York: Portfolio.
- Thinking in Systems (2008); Thinking in Systems: A Primer. White River Junction: Chelsea Green.
- Human + Machine (2018); Human + Machine: Reimagining Work in the Age of AI. Boston: Harvard Business Review Press.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου