Υπάρχει μια επίμονη αντίληψη ότι το Scrum είναι φτιαγμένο για startups, γρήγορα προϊόντα και περιβάλλοντα όπου «κινείσαι γρήγορα και διορθώνεις στην πορεία», ενώ οι ρυθμιζόμενοι κλάδοι όπως οι τράπεζες, οι κεφαλαιαγορές, η υγεία, η ενέργεια, οι τηλεπικοινωνίες κλπ. απαιτούν διαδικασία, τεκμηρίωση, ελέγχους και εγκρίσεις. Η σύγκρουση μοιάζει αναπόφευκτη. Στην πράξη όμως το ερώτημα δεν είναι αν το Scrum λειτουργεί σε ρυθμιζόμενα περιβάλλοντα. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν εφαρμόζεται σωστά.
Το πιο συνηθισμένο λάθος είναι να αντιμετωπίζεται η συμμόρφωση ως εξωτερικός μηχανισμός ελέγχου που έρχεται στο τέλος. Εκεί γεννιέται το χάος. Sprint μετά από sprint παράγεται λογισμικό που τελικά δεν μπορεί να περάσει audit, validation ή approval. Το αποτέλεσμα δεν είναι agility, είναι γρήγορη παραγωγή τεχνικού και οργανωσιακού χρέους.
Το ώριμο Scrum κάνει κάτι διαφορετικό. Μετατρέπει τη συμμόρφωση σε χαρακτηριστικό ποιότητας του προϊόντος. Δεν λέει «θα το δούμε μετά». Το ενσωματώνει στον τρόπο που ορίζεται η εργασία.
Εδώ εμφανίζεται ένας από τους πιο υποτιμημένους μηχανισμούς του Scrum, το Definition of Done. Σε ένα ρυθμιζόμενο περιβάλλον, Done δεν σημαίνει μόνο ότι το feature δουλεύει. Σημαίνει ότι έχουν ολοκληρωθεί οι απαιτούμενοι έλεγχοι ασφαλείας, υπάρχουν ίχνη που σχετίζονται με την λήψη αποφάσεων, έχουν παραχθεί τα απαραίτητα αποδεικτικά στοιχεία και υπάρχει δυνατότητα αναπαραγωγής και ελέγχου της αλλαγής. Η συμμόρφωση παύει να είναι checkpoint και γίνεται μέρος του increment.
Παράδειγμα: σε ένα σύστημα διαχείρισης μετοχολογίου ή εταιρικών πράξεων, μια αλλαγή στον υπολογισμό δικαιωμάτων δεν αρκεί να παράγει σωστό αποτέλεσμα. Πρέπει να αποδεικνύεται ποια δεδομένα χρησιμοποιήθηκαν, ποια έκδοση αλγορίθμου εφαρμόστηκε, ποιος ενέκρινε την αλλαγή και πώς επηρεάζονται οι downstream διαδικασίες. Αν αυτά εμφανίζονται μόνο πριν το production, το Scrum έχει ήδη αποτύχει.
Αντίστοιχα, σε τραπεζικά ή ασφαλιστικά περιβάλλοντα, η λογική «working software over documentation» συχνά παρερμηνεύεται ως «λιγότερη τεκμηρίωση». Η πραγματική αρχή όμως είναι διαφορετική. Μόνο η τεκμηρίωση που παράγει αξία πρέπει να επιβιώνει. Όχι μηδενική τεκμηρίωση.
Εδώ βρίσκεται και η βαθύτερη παρανόηση γύρω από το Agile Transformation. Οι περισσότεροι οργανισμοί δεν αποτυγχάνουν επειδή έχουν πολλούς κανονισμούς. Αποτυγχάνουν επειδή προσπαθούν να εφαρμόσουν Scrum χωρίς να επανασχεδιάσουν governance, approval flows και accountability.
Το Scrum δεν αντικαθιστά τη διακυβέρνηση. Την αναγκάζει να γίνει πιο συχνή, πιο ορατή και περισσότερο βασισμένη σε αποδείξεις. Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη ειρωνεία. Όσο πιο ρυθμιζόμενο γίνεται ένα περιβάλλον, τόσο μεγαλύτερη ανάγκη έχει από γρήγορους κύκλους μάθησης.
Όχι λιγότερους.
Βιβλιογραφία
- Poth, A., Jacobsen, J. and Riel, A. (2020). A Systematic Approach to Agile Development in Highly Regulated Environments. Agile Processes in Software Engineering and Extreme Programming Workshops.
- Project Management Institute (PMI) (n.d.) Agile Approach in Regulatory Environment (Disciplined Agile).
- Scrum.org (2024). Agile in Regulated Industries?
- Fitzgerald, B. et al. (2013). Scaling Agile Methods to Regulated Environments.
- Lie, M.F., Sánchez-Gordón, M. and Colomo-Palacios, R. (2020). DevOps in an ISO 13485 Regulated Environment: A Multivocal Literature Review.
