Στις εισηγμένες εταιρίες υπάρχει μια παρεξήγηση που επαναλαμβάνεται με σχεδόν τελετουργική συνέπεια. Η διοίκηση πιστεύει ότι αν η εταιρία έχει καλά αποτελέσματα, χαμηλό δανεισμό, υγιή περιθώρια και προοπτική ανάπτυξης, τότε αργά ή γρήγορα η αγορά θα την ανακαλύψει. Όμως η αγορά δεν λειτουργεί έτσι. Οι επενδυτές δεν αγοράζουν μόνο μια εταιρία. Αγοράζουν και τη δυνατότητα να μπουν και να βγουν από αυτήν χωρίς να καταστρέψουν την ίδια την επένδυσή τους.
Η ρευστότητα δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια. Είναι μέρος της αποτίμησης. Μια μετοχή μπορεί να είναι φθηνή στα χαρτιά, αλλά ακριβή στην πράξη, αν ο επενδυτής δεν μπορεί να αγοράσει ουσιαστική θέση χωρίς να ανεβάσει την τιμή ή να πουλήσει χωρίς να τη ρίξει. Για ένα fund, αυτό δεν είναι δευτερεύον θέμα. Είναι θεμελιώδης κίνδυνος. Μπορεί να του αρέσει η εταιρία, να συμφωνεί με τη στρατηγική, να εκτιμά τη διοίκηση, αλλά αν η μετοχή κάνει συναλλαγές λίγων χιλιάδων ευρώ την ημέρα, τότε η επένδυση γίνεται παγίδα.
Εδώ βρίσκεται η μεγάλη διαφορά ανάμεσα στην οικονομική αξία και την επενδυτική αξία. Η οικονομική αξία αφορά το τι παράγει η εταιρία. Η επενδυτική αξία αφορά το αν αυτή η παραγωγή μπορεί να μετατραπεί σε ελκυστικό, προσβάσιμο και διαχειρίσιμο επενδυτικό προϊόν. Μια εισηγμένη δεν είναι απλώς μια επιχείρηση που δημοσιεύει οικονομικές καταστάσεις. Είναι ένας ζωντανός οργανισμός μέσα στην κεφαλαιαγορά. Και σε αυτόν τον οργανισμό, η ρευστότητα είναι αντίστοιχη με τη κυκλοφορία του αίματος σε ένα ζωντανό οργανισμό.
Ας πάρουμε ένα απλό παράδειγμα. Δύο εταιρίες έχουν παρόμοια κερδοφορία, παρόμοιο μέρισμα και παρόμοιες προοπτικές. Η μία έχει ευρεία διασπορά, θεσμικούς επενδυτές, σταθερή επικοινωνία με την αγορά και καθημερινό ουσιαστικό όγκο συναλλαγών. Η άλλη έχει περιορισμένο free float, λίγους μετόχους που δεν συναλλάσσονται, ελάχιστη προβολή και περιστασιακές πράξεις. Δεν είναι παράλογο η πρώτη να αποτιμάται με υψηλότερο πολλαπλασιαστή. Η αγορά δεν πληρώνει μόνο τα κέρδη. Πληρώνει και την εμπιστοσύνη ότι μπορεί να κινηθεί.
Γι’ αυτό τα placements, όταν γίνονται σωστά, δεν είναι απλώς τρόπος πώλησης μετοχών. Είναι μηχανισμός ανασύνταξης της μετοχικής βάσης. Μπορούν να αυξήσουν το free float, να φέρουν ποιοτικούς θεσμικούς επενδυτές, να βελτιώσουν την εμπορευσιμότητα και να δώσουν στην εταιρία νέα επενδυτική ορατότητα. Όμως ένα placement χωρίς στρατηγική επενδυτικών σχέσεων είναι μισή δουλειά. Αν μετά τη συναλλαγή η εταιρία εξαφανιστεί, αν δεν συνεχίσει τα roadshows, αν δεν καλλιεργήσει διάλογο, τότε η αγορά θα το αντιμετωπίσει ως μεμονωμένο γεγονός και όχι ως αλλαγή επιπέδου.
Το ίδιο ισχύει και για τα roadshows. Δεν αρκεί να παρουσιάζεται η εταιρία σε επενδυτές. Πρέπει να καταλαβαίνει ποιοι επενδυτές της ταιριάζουν. Long-only funds, small cap specialists, income investors, growth funds, family offices, τοπικοί ή διεθνείς θεσμικοί. Κάθε κατηγορία βλέπει διαφορετικά τη ρευστότητα, τον χρόνο, το ρίσκο και την έξοδο. Η σωστή επενδυτική σχέση δεν είναι μαζική αποστολή παρουσίασης. Είναι αρχιτεκτονική στόχευσης.
Πολλές διοικήσεις θεωρούν τη χαμηλή ρευστότητα ως πρόβλημα της αγοράς. Δεν είναι μόνο της αγοράς. Είναι και πρόβλημα στρατηγικής. Αν η εταιρία δεν εξηγεί επαρκώς το story της, αν δεν δίνει προβλεψιμότητα, αν δεν έχει συνεπή ημερολόγιο επικοινωνίας, αν δεν ενεργοποιεί τη μετοχική της βάση, τότε δεν μπορεί να περιμένει από τους επενδυτές να τη διεκδικήσουν.
Η ρευστότητα δεν δημιουργεί από μόνη της αξία. Αλλά χωρίς ρευστότητα, η αξία συχνά εγκλωβίζεται. Και στις εισηγμένες εταιρίες, η εγκλωβισμένη αξία είναι σχεδόν αόρατη αξία. Η δουλειά των επενδυτικών σχέσεων είναι ακριβώς αυτή, να μετατρέπουν δηλαδή την επιχειρηματική επίδοση σε κατανοητή, αξιόπιστη και επενδύσιμη ιστορία. Γιατί στο τέλος, η αγορά δεν ανταμείβει μόνο τις καλές εταιρίες. Ανταμείβει τις εταιρίες στις οποίες μπορεί να πιστέψει, να συμμετάσχει και —όταν χρειαστεί— να εξέλθει.
