Για πολλά χρόνια πιστεύαμε ότι το πιο πολύτιμο περιουσιακό στοιχείο της ψηφιακής οικονομίας είναι τα δεδομένα. Η φράση «data is the new oil» επαναλήφθηκε τόσο συχνά ώστε σχεδόν απέκτησε χαρακτήρα οικονομικού νόμου. Όμως όσο οι αγορές ωριμάζουν και τα πληροφοριακά συστήματα γίνονται πιο περίπλοκα, γίνεται όλο και πιο εμφανές ότι τα δεδομένα από μόνα τους δεν παράγουν αξία. Το πραγματικό νόμισμα της ψηφιακής οικονομίας δεν είναι τα data. Είναι η εμπιστοσύνη.
Τα δεδομένα έχουν αξία μόνο όταν κάποιος είναι διατεθειμένος να βασιστεί σε αυτά για να πάρει μια απόφαση. Και η απόφαση είναι πάντα πράξη εμπιστοσύνης. Ένας επενδυτής αγοράζει επειδή εμπιστεύεται ότι τα στοιχεία που βλέπει είναι αξιόπιστα. Ένας καταναλωτής ολοκληρώνει μια ηλεκτρονική συναλλαγή επειδή πιστεύει ότι η ταυτότητα, η πληρωμή και η παράδοση θα λειτουργήσουν όπως περιγράφονται. Ένας οργανισμός δίνει πρόσβαση σε ένα AI σύστημα μόνο όταν θεωρεί ότι η πληροφορία θα χρησιμοποιηθεί με προβλέψιμο τρόπο.
Αυτό σημαίνει ότι η αξία δεν βρίσκεται στην κατοχή των δεδομένων αλλά στην ικανότητα διατήρησης της ακεραιότητάς τους μέσα στον χρόνο.
Η σύγχρονη επιχειρηματική πραγματικότητα είναι γεμάτη από παραδείγματα όπου η απώλεια εμπιστοσύνης κατέστρεψε περισσότερη αξία από οποιοδήποτε τεχνικό πρόβλημα. Πλατφόρμες με εκατομμύρια χρήστες έχασαν κεφαλαιοποίηση μέσα σε ημέρες εξαιτίας αμφισβήτησης της χρήσης δεδομένων. Επιχειρήσεις με εξαιρετικά προϊόντα δυσκολεύτηκαν να αναπτυχθούν επειδή δεν μπόρεσαν να αποδείξουν διαφάνεια στους αλγορίθμους τους. Τράπεζες, marketplaces και ψηφιακές υπηρεσίες επενδύουν πλέον τεράστιους πόρους όχι μόνο στην επεξεργασία δεδομένων αλλά στη δημιουργία μηχανισμών εμπιστοσύνης.
Η εξέλιξη αυτή αλλάζει και τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να αντιλαμβανόμαστε την καινοτομία. Για χρόνια θεωρούσαμε ότι η τεχνολογία δημιουργεί ανταγωνιστικό πλεονέκτημα επειδή αυτοματοποιεί ή επιταχύνει διαδικασίες. Σήμερα η πραγματική διαφοροποίηση βρίσκεται όλο και περισσότερο στην ικανότητα δημιουργίας αξιόπιστων συστημάτων απόφασης. Δεν αρκεί ένα AI μοντέλο να δίνει σωσές απαντήσεις. Πρέπει να μπορεί να εξηγηθεί, να ελεγχθεί και να ενσωματωθεί σε δομές λογοδοσίας.
Το ίδιο ισχύει και στις κεφαλαιαγορές. Ένα shareholder registry δεν είναι απλώς ένας πίνακας με εγγραφές. Είναι μηχανισμός παραγωγής εμπιστοσύνης. Τα corporate actions δεν είναι απλή εκτέλεση διαδικασιών. Είναι μεταφορά οικονομικών δικαιωμάτων που προϋποθέτει ακρίβεια, ιχνηλασιμότητα και κοινά αποδεκτή αλήθεια. Όταν αυτά λειτουργούν σωστά, η αγορά φαίνεται απλή. Όταν αποτύχουν, αποκαλύπτεται πόσο μεγάλο μέρος της οικονομικής δραστηριότητας βασίζεται σε αόρατες υποδομές εμπιστοσύνης.
Η επόμενη φάση της ψηφιακής οικονομίας πιθανότατα δεν θα κερδηθεί από αυτούς που θα συλλέξουν τα περισσότερα δεδομένα. Θα κερδηθεί από αυτούς που θα σχεδιάσουν τα πιο αξιόπιστα οικοσυστήματα δεδομένων. Εκεί όπου η πληροφορία δεν μετακινείται απλώς γρήγορα, αλλά μετακινείται με τρόπο που μπορεί να γίνει αποδεκτός ως αλήθεια.
Γιατί τελικά τα δεδομένα δεν είναι περιουσιακό στοιχείο. Η δυνατότητα να εμπιστεύεται κάποιος τα δεδομένα είναι.
Βιβλιογραφία
- Thinking in Systems Meadows, D.H. (2008). Thinking in Systems: A Primer. White River Junction: Chelsea Green Publishing.
- The Age of Surveillance Capitalism Zuboff, S. (2019). The Age of Surveillance Capitalism. London: Profile Books.
- The Trusted Advisor Maister, D.H., Green, C.H. and Galford, R.M. (2000). The Trusted Advisor. New York: Free Press.
- The Fifth Discipline Senge, P.M. (2006). The Fifth Discipline: The Art and Practice of the Learning Organization. New York: Doubleday.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου